In de gezondheidszorg is manpowerplanning vitaal. Instellingen moeten voldoende personeel hebben om te kunnen voldoen aan de continue behoefte van patiënten aan zorg, onderzoek en behandeling. In de praktijk constateren we echter dat er geregeld perioden zijn met een tekort aan personeel, dat ook steeds verder toeneemt. Onderzoek en demografische ontwikkelingen bevestigen dit. In het verleden was de lijn dat bij schaarste aan verpleegkundigen er meer werd opgeleid. Steeds frequenter zien we dat de instroom afneemt en dan moet er noodgedwongen voor gekozen worden om de zorg anders te organiseren of anders op te leiden. Of voor een gedifferentieerde inzet: het inzetten van andere beroepsbeoefenaren om het werk toch uitgevoerd te krijgen. Als er minder vacatures zijn, bestaat de neiging om minder personen aan te nemen voor opleidingsplaatsen, zeker als het moeite kost om pas afgestudeerden in de eigen organisatie te plaatsen of als opleiden een groot beroep doet op de beschikbare begeleidingscapaciteit. Om zorgvuldig met overschotten en tekorten om te kunnen gaan is het zogenaamde AORTA-model bedacht dat in dit hoofdstuk wordt uitgewerkt. Primaire functie is om de ontwikkelingen te monitoren en te sturen. Daarmee wordt ook een langetermijnbeleid voor opleiden ontwikkeld en vormt het model een instrument voor strategische personeelsplanning. Diverse aspecten worden besproken met gebruikmaking van kwantitatieve gegevens en praktijkvoorbeelden.