Door de vergrijzing stijgt de zorgvraag de komende jaren sterk, terwijl het aantal beschikbare zorgverleners niet meegroeit. Dit dreigt de toegankelijkheid van zorg in gevaar te brengen. Het is daarom relevant zorgvuldig om te gaan met de capaciteit die er is. Capaciteitsmanagement is daarom ook in de langdurige zorg essentieel. Eerst wordt ingegaan op het concept variabiliteit. Variabiliteit in zorgvraag en beschikbaarheid – veroorzaakt door factoren zoals verlof, ziekteverzuim en fluctuaties in zorgvraag van cliënten – maakt de capaciteitsplanning complex. Er zijn verschillende manieren om capaciteit te beïnvloeden. Dit hoofdstuk gaat in op het serviceniveau, organisatie van het werk, werklastspreiding en taakdifferentiatie. Vervolgens wordt een stappenplan om de benodigde formatie te berekenen geïntroduceerd. Dit omvat het definiëren van de zorgvraag, het opstellen van inzetnormen, het berekenen van de benodigde formatie en het opstellen van het dienstenrooster. Het hoofdstuk eindigt met de praktijkcasus van Proteion, een organisatie voor verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg. Deze laat zien hoe binnen Proteion een uniforme methode werd ontwikkeld voor het berekenen van de benodigde capaciteit. Dit zorgt er in potentie voor dat de zorgvraag en het zorgaanbod per functieniveau beter op elkaar afgestemd zijn en de beschikbare capaciteit eerlijk verdeeld kan worden.